Een sceatta uit het land van Cuijk

Unieke sceatta munt 7e/8e eeuw gevonden in het Land van Cuijk, gemeente Grave.

Op een akker in het Land van Cuijk, gemeente Grave vond ik met de metaaldetector een prachtige sceatta munt. De sceatta is een zeldzame vondst in deze regio van Brabant. In de PAN database staan slechts 8 sceatta’s genoemd en allemaal gemaakt met een verschillend stempel en derhalve uniek te noemen. De munt heeft een diameter van slechts 11 mm en weegt 1.17 gram. Door XRF- analyse bij RCE is een zilvergehalte van 98% vastgesteld.

De sceatta  is een zilveren munt die tussen circa 650 en 755 in gebruik is geweest en die in Engeland, Friesland en Jutland werd gemunt. Sceatta komt van een oud woord voor ‘rijkdom’ waar het Nederlandse ‘schat’ mee verwant is.

sceatta

Na de val van het Romeinse Rijk keerde aanvankelijk de ruilhandel terug. Er waren nog maar weinig gouden munten in omloop. Daarna begonnen de Merovingen met de aanmaak van een kleine zilveren munt, de sceatta, die weinig meer weegt dan één gram en een middellijn heeft van ongeveer 12 mm.
In de Nederlanden brachten Friese handelaren van de Rijndelta deze munt vanaf circa 700 in omloop. De sceatta’s werden onder meer geslagen in Dorestad. Zij vervingen binnen korte tijd de gouden munten.
De introductie van de sceatta vormde een belangrijke bijdrage tot het herinvoeren van een geldeconomie in de vroege middeleeuwen en daarmee aan handel en economisch herstel. De munt wordt zowel op de Britse eilanden als in Scandinavië aangetroffen. Vooral wol werd ingevoerd en wijn vanuit het Rijnland uitgevoerd van en naar de Britse Eilanden.
Sceatta’s behoren tot de meest raadselachtige en fascinerende munten in de muntengeschiedenis van Noordwest-Europa. Het is van het allergrootste belang dat detectorzoekers melding maken van de zeldzame sceatta’s in PAN Portable Antiquites Netherlands. De verspreidingskaart van sceattas kan dan een beter inzicht geven in de handelsstromen in deze regio 7e-8e eeuw.

Jan Kusters

(Zie ook: Schervenavond 2021)

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *