In Memoriam Anneke van Bergen

In Memoriam Anneke van Bergen (1946 – 2021)

Anneke’s gezondheid was al een tijdje broos. Een longontsteking in combinatie met een serie andere klachten maakte dat zij vorige week in het ziekenhuis werd opgenomen en daar op 15 maart is overleden.

Ik heb dierbare herinneringen aan Anneke. Ze was introvert maar als ze je vertrouwde kwam je aan haar geen woorden te kort. Haar opvattingen kon ze raak en beknopt formuleren. Van aandacht trekken en vooraan op het podium staan was ze wars. Die bescheidenheid vond ik lang niet altijd terecht. Als beeldend kunstenares maakte ze zulke mooie dingen. Een van haar creaties, het klaverblad op de rotonde bij het Shell-station in Beuningen, maakt nog dagelijks mensen blij. Voor de AWN maakte ze de Wim Tuijn-fibula, een onderscheiding voor AWN-leden die zich buitengewoon verdienstelijk gemaakt hebben.

Maar er was meer. Ze kon taai en volhardend zijn als dat nodig was. Ik denk dan aan de gebeurtenissen rond het torentje in Beuningen, het zogeheten Blanckenburgh-terrrein. Anneke had haar atelier in het torentje toen daar begin 1995 onder verantwoordelijkheid van de gemeente Beuningen een vijver werd gegraven. Hoewel er twee RAAP-rapporten op tafel lagen waarin stond dat het hier ging om een terrein van bijzonder archeologisch belang, ging het volledig mis.

Toen graafmachines het terrein grondig hadden verknoeid bleef er een modderpoel over. Maar wel een bijzondere. Een noodopgraving van onze afdeling – waarbij Anneke een belangrijke rol speelde – maakte het uiteindelijk mogelijk een bewoningsgeschiedenis van de Romeinse tijd tot en met de late Middeleeuwen vast te stellen. Het geploeter in de bagger leidde tot een publicatie in Westerheem en een tentoonstelling in Museum Kasteel Wijchen. Het was veel werk maar wie erbij was heeft ervan genoten!

Er volgde meer veldwerk. Anneke was meestal present. Ze genoot evenveel van het archeologisch werk als van het buiten zijn. Dat laatste ging ook prima samen met het verbouwen van eigen groenten. Ze hield van het Land van Maas en Waal. Dat ze een scherp oog had, kon je merken tijdens een veldverkenning maar ook bij het uitwerken van opgravingsmateriaal. Haar tekeningen waren geraffineerd in hun eenvoud: geen lijntje te veel, er stond precies op wat je nodig had. De gevonden materialen inspireerden haar soms ook weer in haar eigen kunstenaarschap. Wat ze op tekengebied kon, deelde ze met anderen bijvoorbeeld door het verzorgen van workshops in het (technisch) tekenen van archeologica.

Omdat Anneke en ik buiten Nijmegen woonden, reisden we samen naar de clubavonden. Jarenlang, elke week naar Nijmegen op woensdagavond. Onderweg praatten we dan over van alles. Haar observatievermogen, fijnzinnigheid en humor vielen me op.

Vorige zomer heb ik haar voor het laatst gezien. Ik schrok van haar conditie. Ze was breekbaar geworden. We hebben samen theegedronken in haar tuin. Ze maakte grapjes, maar het ging niet goed. In februari gaf ze geen antwoord op een mailtje. Niet echt iets voor haar, maar zoiets kan gebeuren. Daarna kwam die kaart…

Ik ben blij haar gekend te hebben. Mattijs, van wie zo zoveel hield, wens ik veel sterkte bij het verwerken van dit grote verlies.

Peter Vissers