Over lokalisme, liefdewerk en lonkend perspectief

Over lokalisme, liefdewerk en lonkend perspectief

verkenning naar participatie en burgerinitiatief in de Nederlandse archeologie

Dit rapport betreft het eerste deel van de opdracht “Receptenboek Burgerparticipatie” (RCE-EO-JSIUCN20060182, d.d. 16 juli 2020), dat is uitgevoerd in opdracht van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed met steun van het Fonds voor Cultuurparticipatie. De rapportage bestaat uit de hoofdtekst en vijf bijlagen. Het werk is uitgevoerd tussen september 2020 en februari 2021.

Op het gebied van participatie in de Nederlandse archeologie bestaat nog geen gedeelde handelingspraktijk. Daarom wordt in dit rapport eerst aandacht besteed aan het begrippenkader. Participatie (met en door burgers) wordt hierin onderscheiden van publieksbereik (voor burgers). Het eerste begrip verwijst naar het Verdrag van Faro (Raad van Europa, 2005), het tweede naar dat van Valletta (Raad van Europa, 1992). Het bestaand archeologische bestel is in hoge mate geënt op het Verdrag van Valletta, de zogenaamde Malta-praktijk, waarbij de nadruk ligt op de bescherming van archeologisch erfgoed (als bron van kennis) en dus op de intrinsieke waarde. Het Verdrag van Faro stelt niet het materiële aspect van erfgoed centraal maar de samenleving en introduceert daarmee een nieuwe manier van denken in de omgang met erfgoed. Het waarom van de archeologische monumentenzorg staat daarmee ter discussie. Het raakt het discours over democratisering, lokalisme en de wens erfgoed te laten bijdragen aan grote thema’s in de samenleving zoals welzijn en inclusiviteit.

Terug naar het overzicht