Archeologie en geschiedenis van een middeleeuwse woonwijk onder de Hopmarkt te Aalst

Archeologie en geschiedenis van een middeleeuwse woonwijk onder de Hopmarkt te Aalst

Relicta Monografieën 16

Archeologie, Monumenten- en Landschapsonderzoek in Vlaanderen Heritage Research in Flanders

Voorwoord

Dit boek verzamelt de onderzoeksresultaten over de middeleeuwse en oudere geschiedenis van de Hopmarkt in de stad Aalst (provincie Oost-Vlaanderen). Naar aanleiding van de inmiddels gerealiseerde bouw van een ondergrondse parkeergarage werd het zuidelijke deel van dit plein archeologisch onderzocht van 15 maart 2004 tot eind december 2005. Dit opgravingsproject was een samenwerking tussen het toenmalige Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE), nu deel van het agentschap Onroerend Erfgoed (OE), en het stadsbestuur van Aalst, dat het project grotendeels financierde. Samen stelden ze een projectploeg samen van vier archeologen en zeven technische medewerkers onder de wetenschappelijke leiding van het VIOE. De opgraving omvatte een totale oppervlakte van ongeveer 3200 m² die integraal onderzocht werd. De archeologische horizont had een gemiddelde dikte van twee meter en bestond uit vele duizenden sporen en tienduizenden vondsten van de prehistorie tot de 20ste eeuw. Dit boek is de derde publicatie die uit dit onderzoek voortvloeit1 en is de eerste die alle sporen en vondsten behandelt uit de periode vóór het karmelietenklooster, dat in 1497 op deze plaats was opgericht. In 2011 voerde de archeologische cel van de intercommunale Solva aanvullend archeologisch onderzoek uit naar aanleiding van de aanvang van de bouwwerken2. Dit onderzoek is niet opgenomen in deze studie, met uitzondering van het botmateriaal uit de poel en enkele uitzonderlijke vondsten. Deze zullen steeds apart vermeld worden.

De cisterciënzerinnenabdij van Herkenrode

Naar aanleiding van de uitwerking van het archeologisch onderzoek in de abdij van Herkenrode van 2004 tot 2006 onder leiding van Maarten Smeets werden drie contexten geselecteerd voor een uitgebreide ceramiekstudie.
De keuze voor deze contexten werd niet enkel bepaald door de aanwezige rijke aardewerkcollecties maar ook door de grote botcollecties die voor studie in aanmerking komen. Deze aardewerkcomplexen worden hier apart gepubliceerd omwille van het grote belang dat ze hebben in de ontwikkeling van de kennis over de aardewerkconsumptie in de late middeleeuwen en het begin van de moderne tijden in oostelijk Limburg. Bovendien werpen ze een bijzondere blik op de materiële cultuur van een vrouwenabdij in het algemeen en de cisterciënzerinnenabdij van Herkenrode in het bijzonder. Met veel data, tekeningen en afbeeldingen.

Archeologische rapporten gemeente Nijmegen

Archeologische rapporten gemeente Nijmegen downloaden via RAN tekst van de website van de Gemeente Nijmegen)

Nieuwe ontdekkingen in het Rivierpark 

Burgemeester Bruls heeft op 17 mei 2018 aan Nelly Kalfs, hoofdingenieur directeur van Rijkswaterstaat, de rapporten gegeven over de archeologische opgravingen in het nieuwe Rivierpark. Het is de afsluiting van jarenlang archeologisch onderzoek in het Rivierpark door de archeologen van Nijmegen. Otto van Lent, een nazaat van de heren van Lent, die ooit in het nu ontdekte kasteel Lent woonden, ontving het rapport over het onderzoek van kasteel Lent.

Opgraven is vastleggen

De archeologen van Nijmegen hebben 7 wetenschappelijke rapporten geschreven. In 4600 pagina’s wordt alles uitgelegd over de vindplaatsen die tevoorschijn kwamen, voordat de Spiegelwaal werd gegraven. De nevengeul moest worden gegraven vanwege de veiligheid. Bij extreem hoog water zorgt de Spiegelwaal ervoor dat het water veilig wordt afgevoerd. Maar eerst werd het archeologisch bodemarchief opgegraven voordat het zou verdwijnen. Na de opgravingen is alles geanalyseerd en beschreven in de rapporten.

25 eeuwen geschiedenis

Het archeologische onderzoek heeft veel kennis over het verleden van het Rivierpark opgeleverd. De 25 eeuwen geschiedenis die tevoorschijn zijn gekomen, laten zien hoe rijk het verleden van de oudste stad van Nederland is. Bovendien is ook nu weer duidelijk geworden dat er zich toch steeds verrassingen in de bodem bevinden.

De 3 belangrijkste resultaten:

  • de Waal stroomde al rond het jaar 0 op dezelfde plek als de Spiegelwaal nu
  • de ontdekking van kasteel Lent
  • de ontdekking van een onbekend onderdeel van schans Knodsenburg, een ravelijn en de vondst van kanonskogels, gesprongen kanonslopen en zelfs gesneuvelde soldaten, wat belangrijke informatie over de gevechten rondom de schans opleverde

De rapporten bekijken?

Dat kan. De rapporten zijn niet in de boekhandel te koop, maar wel te downloaden. Ga naar de digitale studiezaal van www.regionaalarchiefnijmegen.nl en zoek op Archeologische Berichten Nijmegen. Daar staan bovenaan de lijst de rapporten.

……. Of klik op deze link

Daarna: Bovenaan de lijst staan de rapporten. Om deze te downloaden: kolom geheel links aanklikken, op de pagina daarna blokje rechtsonder aanklikken… 

Nijmegen en de archeologie

Nijmegen en de archeologie

Observaties vanuit een museum

TMA – Tijdschrift voor Mediterrane Archeologie
1990, TMA06
Cultural Studies,
Classical Archaeology,
Museum Studies,
Gallo-roman archaeology,
Museum and Heritage Studies

Auteursrechthouder afbeelding: De Persgroep Nederland

 

De stad, het vuil en de beerput

De opkomst, verbreiding en neergang van de beerput in stedelijke context
 

De Nederlandse stadsarcheologie heeft de afgelopen decennia een omvangrijke hoeveelheid informatie opgeleverd over de middeleeuwse stad in veel van haar gedaanten.  Dit betreft onder meer het ontstaan, de topografie, de materiële cultuur en het functioneren van steden. De veelheid van opgegraven informatie is inmiddels zo groot dat het maken van syntheses een complexe aangelegenheid is geworden. Roos van Oosten kijkt voor het eerst in stadsarcheologisch Nederland systematisch over de grenzen van een individuele stad heen. Ze doet dit aan de hand van een alledaags fenomeen, namelijk poep- en pisverwerking in de pre-industriële stad. Sidestone Press. 

Een ‘Koptische’ kom uit Ewijk

Een ‘Koptische’ kom uit Ewijk en zijn begraafplaatscontext

In december 2016 heeft het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden (Nederland) een grote, zogeheten ‘Koptische’ bronzen schaal verworven van een particulier in Nijmegen. Het werd met een metaaldetector ontdekt in de buurt van het dorp Ewijk, in de provincie Gelderland. Kleine metalen vondsten die uit het veld rond de kom zijn gehaald, suggereren sterk de aanwezigheid van een begraafplaats met een hoge status die dateert uit ongeveer 500-700. 

 

 

Rapportage opgravingen Tiel – Deel 1

Deel 1

Twee grafvelden uit de Romeinse tijd en nederzettingssporen uit de Late IJzertijd, vroeg-Romeinse tijd en laat-Romeinse tijd

Diederick Habermehl, Johan van Kampen, Jan van Renswoude
Zuidnederlandse Archeologische Rapporten 80