Veldhandleiding Archeologie

De Veldhandleiding Archeologie is het eerste deel van een reeks die door het College voor de Archeologische Kwaliteit zal worden uitgegeven. Het doel van de reeks Archeologie Leidraad is archeologen behulpzaam te zijn bij het bewa- ken en of verhogen van de kwaliteit van hun handelen op allerlei terrein. De publicaties zijn bedoeld als ondersteuning van de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie, waarin de minimale kwaliteitseisen, normen en richtlijnen van het archeologisch werkproces zijn omschreven.
Deze eerste Leidraad is hiervan een goed voorbeeld. De samenstellers hebben er naar gestreefd een informatieve en praktische handleiding samen te stellen. Het heeft nadrukkelijk geen prescriptief karakter; er worden wel aanbevelingen gedaan en richtlijnen gegeven, maar geen zaken verplicht gesteld.

De Veldhandleiding Archeologie is in de eerste plaats bedoeld als praktische handleiding voor archeologen in het veld, die tijdens hun werkzaamheden worden geconfronteerd met uiteenlopende materiaalcategorieën en onder- zoekstechnieken. Vaak is het niet duidelijk hoe de verschillende vondstgroepen het best verzameld, bemonsterd en bewaard kunnen worden en wat het belang ervan kan zijn. Daardoor komt het regelmatig voor dat specialisten te maken krijgen met onvolledig verzamelde vondstgroepen, met verontreinigde monsters of onjuist geconserveerde objecten. Het gevolg is dat daarom vaak geen opti- maal onderzoeksrendement wordt verkregen. Om deze situatie te verbeteren is aan verschillende (materiaal)specialisten gevraagd een beknopte handleiding te schrijven over de aard, het belang en de verzamelwijze(n) van verschillende vondstgroepen.
Daarnaast kan de Veldhandleiding Archeologie ook nuttig zijn voor diegenen die een Programma van Eisen of een Plan van Aanpak moeten opstellen. Ook voor onderwijsdoeleinden kan deze publicatie worden benut.
Vrijwel alle bijdragen hebben een identieke structuur. De afzonderlijke hoofd- stukken beginnen met een beknopte omschrijving van de aard en het voorko- men van de specifieke vondstgroep. Vervolgens wordt het onderzoek (moge- lijkheden en technieken) kort toegelicht. Hierna komen verschillende aspecten van het ‘veldwerk’ aan de orde. De wijze van verzamelen, bemonsteren, reinigen en (tijdelijke) opslag worden daarbij behandeld. De bijdragen worden afgesloten met de vermelding van specifieke literatuur en websites en adres- sen van (Nederlandse) specialisten voor de betreffende materiaalcategorie.
De specialisten die aan de totstandkoming van de Veldhandleiding Archeologie hebben bijgedragen, zijn werkzaam bij archeologische bedrijven, overheden en universiteiten. Op verzoek van de samenstellers hebben ze hun afzonderlijke bijdragen eveneens voorgelegd aan hun collega’s, die eveneens werkzaam
zijn op het betreffende specialistische terrein. Op deze wijze kon een breed inhoudelijk draagvlak worden gecreëerd en zouden er zo min mogelijk aan- bevelingen over het hoofd worden gezien.

De bijdragen zijn, in samenwerking met collega-specialisten, verzorgd door: B. Beerenhout (visresten), P. Bitter (ceramiek), S. Bloo (prehistorisch aarde- werk), K. van der Borg (14C-datering), S.Y. Comis (textiel), J. van Dijk (dierlijke resten) , C. van Driel-Murray (leer), K. Esser (dierlijke resten), E. Jansma (dendrochronologisch onderzoek), I. Joosten (slakken), E.A.K. en H. Kars (natuursteen), L. Kooistra (botanische macroresten, pollen en sporen),
M.J.Kooistra(micromorfologie), J.F.P.Kottman(glas),W.Kuijper(schelpen), R. Lagas (chemisch onderzoek), H.J.M. Meijers (metaal), P. van Rijn (hout), J. Schelvis (mijten en insecten), L. Smits (menselijk skeletmateriaal) en L.B.M. Verhart (vuursteen).
De samenstelling en redactie was is handen van A. Carmiggelt en P.J.W.M. Schulten.
De publicatie is tot stand gekomen dankzij een financiële bijdrage van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen.
Het College is samenstellers en genoemde specialisten erkentelijk voor hun bereidwillige medewerking.
R.W. Brandt
Voorzitter van het College voor de Archeologische Kwaliteit

 

Terug naar overzicht ‘Vrij om te lezen’

 

 

Archeologie van de Tweede Wereldoorlog

Archeologie van de Tweede Wereldoorlog

Uit het Voorwoord: Dit rapport laat zien dat de archeologie uit juist deze periode niet het exclusieve domein is van experts, maar het terrein moet delen met vrijwilligers en metaaldetectorzoekers. Net zoals elders in de archeologie spelen ook hier economische wetmatigheden: er bestaat een levendige handel in militaria van allerlei soorten. Natuurlijk gaat onvervangbare informatie verloren wanneer deze objecten zonder documentatie uit hun context worden verwijderd. Maar de auteurs stellen daar tegenover dat wanneer (enthousiaste) amateurs volgens een paar basale richtlijnen tewerk gaan zij een belangrijke workforce vormen en tevens ambassadeurs kunnen zijn van dit nieuwe aandachtsveld in de archeologie.

De aandacht voor de Tweede Wereldoorlog blijft ongekend groot. Nu komt ook die van de archeologen erbij. Deze oorlog heeft immers sporen nagelaten in het Nederlandse bodemarchief. Sommige zijn zichtbaar, zoals bomkraters, schutterputjes en kazematten. Andere sporen zijn minder zichtbaar, zoals explosieven, stoffelijke resten en vliegtuigwrakken.

Sinds enkele jaren worden steeds meer opgravingen uitgevoerd gericht op resten uit de oorlogsjaren.

Naast bijzondere ontdekkingen brengen ze ook ‘nieuwe problemen’ in beeld; dat wil zeggen, het gaat om onderzoek dat speciale eisen stelt. Hoe ga je bij een archeologische opgraving om met explosieven? Wat doe je als je stoffelijke resten aantreft? Hoe gaat een archeoloog om met de sterke emoties van het publiek?

Terug naar overzicht ‘Vrij om te lezen’

 

Sidestone books

Met regelmaat verschijnen bij Sidestone boeken over archeologie, geschiedenis en antropologie. Behalve dat onze boeken in print te koop zijn bij de boekhandel bieden wij ook gratis online toegang tot onze boeken.

Onder de  ‘Lees meer’ vindt u een lijstje met recent verschenen Nederlandstalige titels, of boeken die relevant zijn voor de Nederlandse geschiedenis/archeologie. Naast Nederlandse publicaties geven wij voornamelijk Engelstalige boeken uit. Voor een volledig overzicht van onze titels kunt u kijken op https://www.sidestone.com/books/. U kunt ieder boek gratis online doorlezen, klik simpelweg op de knop “read online for free”.
Indien u meer informatie wilt over een boek, contact met de auteur, of een recensie exemplaar wilt aanvragen, neem dan contact met ons op.

 

Terug naar overzicht ‘Vrij om te lezen’

 

 

Over zaaien en oogsten

Over zaaien en oogsten

De kwaliteit en bruikbaarheid van archeologische rapporten voor synthetiserend onderzoek

Dit rapport presenteert de uitkomsten van een studie naar de kwaliteit en bruikbaarheid van archeologische rapporten voor synthetiserend onderzoek.
Afgelopen jaren zijn twaalf synthetiserende onderzoeken uitgevoerd in het kader van het onderzoeksprogramma ‘Oogst voor Malta’ van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE).
De 34 syntheseschrijvers gebruikten meer dan 3600 archeologische basisrapportages voor deze studies. Hun ervaringen met deze rapporten en ook hun meer algemene kritische reflecties liggen aan de basis van dit onderzoek, dat uitgevoerd werd door Diederick Habermehl van Image 02. Uit deze studie komt naar voren dat de inhoudelijke kwaliteit van onderzoek onder druk staat. De syntheseschrijvers benoemen verschillende aandachtspunten.

 

Terug naar overzicht ‘Vrij om te lezen’

 

 

Westerheem Digitaal!

Westerheem Digitaal!

Tot 2017 gaf onze overkoepelende AWN zes keer per jaar het tijdschrift Westerheem uit: sinds 1952 maar liefst 65 jaargangen van elk zes nummers. U kunt hier, per jaargang, alle nummers digitaal doorbladeren, bekijken en doorzoeken. Ook kunt u printen en jaargangen downloaden. Registers helpen u waar nodig op weg. Jaargang 2005 ontbreekt nog, evenals de registers 1992-2004

 

Terug naar overzicht ‘Vrij om te lezen’

 

 

Bescherming archeologische sites

Bescherming archeologische sites

Op lokaal en regionaal niveau zijn er maar weinig archeologische vindplaatsen die een gemeentelijke en/of provinciale beschermde monumentstatus hebben.

Dat argument staat althans in de verkenning archeologie In Situ 2100 van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. In het kader van die verkenning zijn ruim 120 medewerkers van gemeenten, adviesbureaus, ontwikkelaars en terreineigenaren zijn bevraagd.

Terug naar overzicht ‘Vrij om te lezen’

 

Nijmegen en de archeologie

Nijmegen en de archeologie

Observaties vanuit een museum

TMA – Tijdschrift voor Mediterrane Archeologie
1990, TMA06
Cultural Studies,
Classical Archaeology,
Museum Studies,
Gallo-roman archaeology,
Museum and Heritage Studies

Auteursrechthouder afbeelding: De Persgroep Nederland

 

Terug naar overzicht ‘Vrij om te lezen’