AWN afd 16

Update 22 december: Bibliotheek AWN afd.16 samengesteld door Ben Teubner en Jan J. van Daalen

Beste AWN'ers,

Bijgaand bericht over de introductie van SHARP door Hazenbergarcheologie. De
Gelderlander heeft hier enige tijd geleden een artikel aan gewijd (n.a.v. de
opgraving in Bijsterhuizen), met een reactie van ons AWN lid Harrie van
Enckevort. Dit artikel is na te lezen op de site van Hazenberg archeologie
(www.hazenbergarcheologie.nl). Misschien is het een idee een
debatavond/-middag over SHARP te organiseren (in het Huis van de Nijmeegse
geschiedenis)? Ik ben nieuwsgierig naar reacties.

Vriendelijke groet,

Leo ten Hag
Secretaris AWN Vereniging van vrijwilligers in de archeologie, afdeling 16
Nijmegen e.o.

Hazenberg Archeologie heeft tijdens de Reuvensdagen officieel SHARP gelanceerd.

SHARP staat voor: Selectief Hoogwaardig ARcheologisch Programma.

SHARP is een alternatieve aanpak van archeologie in de ruimtelijke
ordening, ontwikkeld door Hazenberg Archeologie. SHARP geeft concreet
invulling aan de Monumentenwet 1988 en houdt rekening met de Wro.
SHARP vergroot de output van archeologisch onderzoek, genereert nieuwe kennis, zorgt voor
lokale/regionale geschiedschrijving, maakt heldere keuzes en stimuleert
wetenschap. Daarmee is SHARP een positief, kosteneffectief antwoord op de
vraag hoe om te gaan met archeologische verplichtingen. Met een duidelijk
publieksgericht en wetenschappelijk doel voor ogen.

Selectief

Bij elke vindplaats stelt SHARP de vraag welke specifieke bijdrage
archeologisch onderzoek kan leveren aan de lokale/regionale geschiedenis en
de beleving ervan. Met een vastgestelde kennisbehoefte en ambitie wordt
onderzoek kostenverantwoord en ontstaat meer enthousiasme voor de
archeologie bij publiek, bestuurders, ontwikkelaars en archeologen.

Hoogwaardig

Na scherpe selectie garandeert SHARP een hoogwaardig product. Dat betekent
dat de beschikbare regionale kennis altijd wordt meegenomen, zodat elke
opgraving meer oplevert voor inwoners en wetenschappers. SHARP maakt een
einde aan de versnippering van onderzoek.

ARcheologisch

SHARP voegt nieuwe kennis uit opgravingen toe aan de kennisvoorraad van een
gemeente of een regio, zodat concreet wordt bijgedragen aan de
lokale/regionale geschiedschrijving. Zo wordt de AMZ gestuurd door de lokale
kennisbehoefte en de onderzoeksmogelijkheden die de voorraad biedt.

Programma

SHARP biedt een helder overzicht van concrete, planbare doelstellingen,
zodat besluitvorming transparant wordt. Van elke archeologische vindplaats
wordt bij elke stap afgewogen welke bijdrage verder onderzoek oplevert. Zo
realiseert SHARP een zinvolle opgraving, economisch uitgevoerd, met nieuwe
inzichten voor opdrachtgever, publiek en wetenschap.

Kijk voor meer informatie op WWW.HAZENBERGARCHEOLOGIE.NL

Verhaal van de bewoning door de eeuwen heen wordt opgeschreven

Donderdagochtend 10 november hebben Wethouders Hannie Kunst van de gemeente Nijmegen en Marcel Thijsen van de gemeente Wijchen de archeologische opgraving in Bijsterhuizen officieel afgerond. Met de symbolische handeling van het leegruimen van de vitrines in de mini-tentoonstelling op het terrein, sloten zij vandaag officieel de archeologische opgraving die sinds juni 2011 gaande is. Hiermee eindigt ook de mogelijkheid voor geïnteresseerden om het terrein te bezoeken.
Tijdens de opgraving in Bijsterhuizen kwamen elke dag bezoekers langs om de mini-tentoonstelling te bezoeken en de archeologen vanaf de uitkijkpost aan het werk te zien. De opgraving houdt nu weliswaar op, maar het onderzoek gaat verder. De vondsten en sporen worden nader onderzocht, met elkaar en met andere vindplaatsen vergeleken en het verhaal van de bewoning in Bijsterhuizen wordt opgeschreven.
Tijdens de opgraving vonden archeologen nederzettingen uit de steentijd, bronstijd, ijzertijd en Romeinse tijd. Op basis van het vooronderzoek hoopten de archeologen de overgangsfase van de jonge steentijd naar de bronstijd aan te treffen. Helaas vond men weinig sporen van deze periode. Wel ontdekten zij huisplattegronden uit de midden-bronstijd en een groot aantal sporen van huizen en schuurtjes uit de ijzertijd. Tijdens de uitwerking zullen de archeologen onderzoeken in hoeverre de ijzertijdsporen in Bijsterhuizen in verband staan met eerdere opgravingen in de regio, waarbij de man van Lent en het Wagengraf in Wijchen naar boven kwamen. Na afronding van het onderzoek zal er veel meer kennis zijn over de ijzertijd in Bijsterhuizen en de regio.

Wethouders Hannie Kunst van de gemeente Nijmegen en Marcel Thijsen van de gemeente Wijchen

In Venlo bij het centrum aan de overkant van de Maas, is archeologisch onderzoek gedaan. Want daar moeten een aantal grote projecten komen waaronder een casino en het nieuwe multifunctionele VVV stadion.
Onder de oude kazerne bleek echter nog compleet en in een zeer goede staat, het vroegere fort St. Michiel te liggen. Dat is een groot Spaans fort uit 1643 en dat schijnt uniek voor Europa te zijn. Het is zelfs een echte citadel. Er is dan ook gelijk een actiegroep opgericht om het fort te behouden. De bekende voorzitter van VVV Hay Berden is het trouwens eens met de actiegroep. Alleen de gemeente Venlo die in dienst is van de projectontwikkelaars, wil het fort nog niet behouden.

Met het ondertekenen van de online petitie kan je een belangrijke bijdrage leveren aan het redden van het fort:

http://www.redonsfort.nl/

Gertjan Altena
Bezembindersgas 2-8
6511 TE Nijmegen

'De geschiedenis van het Land van Ravenstein' is een nieuw boek over de historie van deze streek.
Het is een project van amateurhistoricus Joost Vlemmix, die een zo objectief mogelijk beeld wilde schetsen van een roemruchte periode.

“In het noordoosten van de huidige provincie Noord-Brabant lagen in de loop van de middeleeuwen tot aan de Franse tijd (1794) een aantal heerlijkheden die worden aangeduid als ‘grensgebieden’ tussen Brabant, Gelre en Kleef. Het gaat hier om het Land van Ravenstein, het Graafschap Megen, de heerlijkheden Oyen en Dieden, Grave en het Land van Cuyk, Oeffelt, de heerlijkheid van Boxmeer en de Rijksheerlijkheid Gemert. De heerschappij over deze grensgebieden heeft in de loop der tijden geleid tot veel twist en strijd, aanvankelijk vooral tussen Brabant en zijn buren, later tussen de Spaanse en de Staatse Nederlanden. De geschiedenis van deze gebieden is er eeuwenlang diepgaand door beïnvloed”

Binnenkort verschijnt er een prachtig boek over “het Land van Ravenstein”. Deze bijna 200 pagina’s tellende productie gaat over de geschiedenis van het Land van Ravenstein, van het ontstaan rond 1360 tot het begin van de 21e eeuw. Joost Vlemmix heeft ruim 10 jaar gestoken in het onderzoeken naar en schrijven van deze geschiedenis.
Joost; ” Vanaf 1993 woon en werk ik in het oude vestingstadje Ravenstein en vrijwel direct voelde ik me er thuis! Het gevoel bekroop me dat ik deel was gaan uitmaken van een eeuwenoud verhaal en dat het zelfs een voorrecht moest zijn om burger te worden van dit stadje”.
Joost is naast goudsmid, juwelier en edelsteenkundige in Ravenstein, in zijn vrije tijd ook archeoloog en amateur historicus. Daarnaast is hij bestuurslid van het Toeristisch Informatiecentrum Ravenstein, bestuurslid van de Heemkundekring “Het Land van Ravenstein”, voorzitter Archeologische Werkgroep, lid programmaraad Oude Raadhuis en lid van de plaatselijke groep Streekimpuls voor Maas tot Meierij. Allemaal zaken welke hem maken tot een autoriteit om dit boek te kunnen schrijven.
Het boek schetst een prachtig portret van ruim 600 jaar geschiedenis van een bijzonder gebied. Exclusief onderzoeksmateriaal, prachtig geïllustreerd en de openhartige manier van de geschiedschrijving maken het boek meer dan lezenswaardig. Joost reconstrueert en geeft oorzaken, gevolgen en verbanden van 600 jaar geschiedenis prachtig weer waardoor veel dingen beter te begrijpen en historisch te plaatsen zijn.
Joost heeft dit unieke boek kosteloos ter beschikking gesteld aan Rotaryclub Schaijk – Land van Ravenstein en ter gelegenheid van het 5 jarig bestaan van deze serviceclub op 9 september a.s. wordt dit unieke boek uitgeven. Rotaryclub Schaijk – Land van Ravenstein heeft twee belangrijke doelstellingen. De voornaamste doelstelling van Rotary is het leveren van een bijdrage aan de verbetering van de samenleving, in de lokale gemeenschap, het werk en ook wereldwijd.
De tweede doelstelling is het (mede)opzetten van lokale en wereldomvattende projecten om gelden te genereren voor de ondersteuning van goede doelen. Met de uitgave van dit boek is aan beide doelstellingen voldaan.
In de voorverkoop kost het boek € 25,00 (tot 5 september 2011) en in de losse verkoop € 27,50 (excl. verzendkosten). Bestellen kan door een mail te sturen naar: leonard.steetsel@home.nl met vermelding van uw naam, adres, postcode, plaats, telefoonnummer en email adres.
Hier een link naar het bestelformulier.
Voorverkoopadressen zijn op dit moment nog niet bekend maar blijf hiervoor www.rotary.nl/schaijklandvanravenstein in de gaten houden!

Klik de afbeelding

voor een fraaie herfstwandeling of fietstocht

Inspraakreactie op ‘Startnotitie nieuw beleid archeologie’, 25 mei 2011
Archeologische Werkgemeenschap voor Nederland, afdeling 16 Nijmegen en omstreken

Beste raadsleden,

Mijn naam is John Jansen en ik spreek op verzoek van en namens het bestuur van AWN-afdeling 16, de verenigde amateurarcheologen van Nijmegen en omstreken. Voor u ligt een startnotitie voor een nieuw archeologisch beleid, wordt u gevraagd keuzes te maken en antwoord te geven op enkele vragen. Ik wil u daarbij graag enkele overwegingen meegeven.

De voorliggende notitie is geen startnotitie en al helemaal niet van een nieuw archeologisch beleid. Het is een finishnotitie die vooral vastlegt wat de huidige praktijk is. Ik zie twee rode draden door dit stuk heen lopen: hoe voldoen we aan de wettelijke verplichting (uit 2007 nota bene!) en hoe beheersen we de kosten. Op zich legitieme vragen, maar als je ziet hoe deze worden ingevuld dan kan daar de garantie aan worden gekoppeld dat er de komende jaren net zo zal worden doorgemodderd als in de afgelopen decennia en zelfs eeuwen is gebeurd. Van de sloop van de Valkhofburcht tot de Middeleeuwse muur op Plein 44. Deze en nog vele andere voorbeelden passen in een cultuur waarin het stadsbestuur meer oren had voor de belangen van de bouwondernemers dan voor haar eigen erfgoed. Dat is die bouwondernemers overigens nauwelijks te verwijten, die gaan vooral voor hun winst.

Maar het is het gemeentebestuur die hierin een regierol heeft of zou moeten hebben. En juist die vraag mis ik in dit stuk. Dat is de vraag waarmee je nieuw beleid zou moeten starten: welke ambitie leg je in een nieuw archeologiebeleid? Met droefenis denk ik terug aan de bouw van het casino, waarvoor het grootste Romeinse bouwwerk van Nederland moest wijken. Maar het had wel als positief gevolg dat er een stadsarcheoloog werd aangesteld. Dat was nieuw beleid dat uiteindelijk ook veel heeft opgeleverd.

Thans is er ondanks meer budget en meer regelgeving toch weer het een en ander mis gegaan. En weer ging de vinger naar het gemeentebestuur die onvoldoende regie of toezicht hield, in ieder geval een gebrek aan visie toonde. Na de toren van Plein 44 staan we nu weer voor zo’n zelfde moment als in 1989 bij de aanstelling van de stadsarcheoloog. Dat is een kans!

Het is belangrijk om over de wettelijke regels en de dekking van opgravingskosten te praten. Maar niet om mee te beginnen. Want dan gaan we weer achter de feiten aan lopen. Ga het eerst maar eens hebben over visie en ambitie, zoals:

Dat Nijmegen zich als oudste stad van Nederland wil profileren
Dat we niet verantwoord moeten, maar willen omgaan met ons rijke bodemarchief
Dat archeologie, monumentenzorg, cultuurhistorie en ruimtelijke ontwikkeling onlosmakelijk aan elkaar zijn verbonden en dus om een integrale aanpak vragen
Dat het archeologisch proces – van vroegtijdige signalering tot verwerking en visualisatie – niet alleen een geld kost, maar ook geld oplevert.
Dat het archeologiebeleid mede gebaseerd moet worden op de waardecreatie van archeologie voor wetenschap, cultuurhistorie, recreatie en economie en dus ook om die reden integraal moet worden benaderd.
Dat archeologie een sturende factor gaat worden in de ruimtelijke ordening, zowel in grootschalige gebiedsontwikkeling, als op de vierkante meter. Ik verwijs naar milieu en water, die een vergelijkbare RO-emancipatiestrijd hebben moeten leveren.

Raad, pak uw kans en maak van het Nijmeegse archeologiebeleid het na te volgen voorbeeld voor de overige Nederlandse gemeenten. De oudste stad verdient dat.